Moderne fratsen in een oud landschap
Knapzakroutes zijn een begrip voor wandelend Drenthe. Recentelijk zijn alle wandelingen met bijbehorende boekjes vernieuwd. Inmiddels treden de Knapzakroutes het digitale tijdperk binnen. De wandeling rond Gasteren is de eerste die met de mobiele telefoon gelopen kan worden. De houtwallen bij het Anlooër Diepje zijn een wereld op zich.
Het is een situatie waarmee u, lezer van deze pagina, waarschijnlijk niet onbekend bent. De plattegrond waarmee u wandelt raakt – broekzak in, broekzak uit – verfrommeld; de vouwen vertonen scheuren; u durft het papier nauwelijks meer te beroeren; iedere raadpleging brengt het stadium van onbruikbaarheid nader… Vooral bij vochtig weer kan een wandeling met een routebeschrijving op papier leiden tot klein menselijk leed. Erg vervelend op het moment zelf, maar een verjaardagsvisite later altijd goed voor een sterk verhaal; een mens wil immers avonturen beleven, met papier is de kans groot dat u in die opzet slaagt.
GPS en navigatieapparatuur zijn op weg die romantiek van het papier naar het verleden te verwijzen. Uiteraard op voorwaarde dat de techniek de wandelaar niet in de steek laat en de laatste, op zijn beurt, de batterijen niet vergeet. Als hebbedingetje is een GPS aan de prijzige kant. Daarbij vult het, hoe compact ook, een van de weinige broekzakken die de wandelaar tot zijn beschikking heeft. Terwijl u misschien de aanschaf van een GPS nog overweegt, schrijdt de techniek voort. De nieuwste mobieltjes – of smartphones zo u wilt – barsten uit hun voegen van de extra mogelijkheden, zoals navigatie. Voeg daar een applicatie, kortweg app, aan toe en je kunt wandelen, zoals in Gasteren.
Breng ik met de app de wandeling tot een goed einde? Mijn doel bij de start van de tocht is simpel, in woorden althans, de uitvoering is een tweede. Een beetje stiekem heb ik het knapzakboekje met de traditionele routebeschrijving toch maar een plekje onderin mijn tas gegeven – ik houd van avonturen, als ze maar niet te groot worden. Gasteren amper uit ben ik echter al verkocht. De applicatie werkt prettig. Daarbij ziet zij er mooi uit, wat uitnodigt tot gebruik. Door de navigatie hoef ik geen beroep te doen op de routebeschrijving die – een klik verwijderd – toch paraat is. Net zoals het knapzakboekje geeft de app uitleg over bijzonderheden in het landschap; wederom is een klik voldoende, bladeren lijkt een bezigheid uit een ver verleden. Nu de techniek mijn vertrouwen heeft gewonnen, krijg ik weer oog voor het landschap, waar het wandelen uiteindelijk om te doen is.
De route rond Gasteren is een van de populairste Knapzakroutes. In het rondje waartoe we ons beperken, is een prominente plek weggelegd voor de houtwallen bij het Anlooër Diepje. De wallen zijn een wereld op zich. Elzen en eiken vormen de hoofdmoot van de begroeiing. Veel bomen zijn oud, met de takken nog zonder blad steken de meest grillige vormen af tegen de lucht. Overal zitten holtes in het hout of, op de bodem, tussen de wortels. Die gaten vormen een eldorado voor kleine zoogdieren als muizen. Boven het pad verplaatsen zich, luid kwetterend, tal van zangvogeltjes in groepjes door de bomen. Staartmezen zijn het minst schuw en het gezelligst van allemaal. Als ware acrobaten bungelen ze, heel eigenwijs, aan de dunne takjes: waarom zou je ook moeizaam je evenwicht bewaren als je lekker kunt hangen en de zwaartekracht zijn werk kunt laten doen? Het voorjaar is in aantocht, de hazelaars staan in bloei. De lange slierten van de mannelijke bloemen zitten vol stuifmeel. Pas als je een takje in je handen neemt ontdek je de vrouwelijke bloemen, de kleine rode puntjes groeien de komende maanden uit tot echte hazelnoten.
Houtwallen vergen onderhoud. Voor de boeren sprak het vroeger voor zich periodiek de wallen aan een grondige inspectie te onderwerpen. Zoals overal op de Drentse zandgrond was ook dit beekdal in voorgaande eeuwen in gebruik als hooigebied. In 1625 verdeelden de boeren van Anloo het land dat tot dat moment gezamenlijk beheerd werd. De houtwallen dienden niet alleen als kavelscheiding, ze moesten ook dicht genoeg zijn om het vee te keren. Meidoorn en sleedoorn, nog altijd vertegenwoordigd, werden zo gevlochten dat de wallen ondoordringbaar werden. Tevens leverden de bomen het boerengeriefhout: hout dat voor allerlei zaken in en rond de boerderij gebruikt werd. Sneuvelde de steel van een schop dan liep de boer niet naar de winkel, maar zocht hij vervanging in een van zijn houtwallen.
Aan de takkenbossen en bulten vers zaagsel is te zien dat Staatsbosbeheer, de huidige eigenaar, de afgelopen weken druk in de weer is geweest. Daarbij krijgt zij hulp van een dagploeg van Vanboeijen, instelling voor mensen met een beperking. Het is aan deze harde werkers te danken dat de deadline van 15 maart gehaald wordt. Dan start, volgens de gedragscode bos- en natuurbeheer, het ‘wettelijk broedseizoen’. De vogels laten zich aan een gedragscode weinig gelegen liggen. Desalniettemin komt het hun liefdesleven, en onze romantiek, zeker ten goede wanneer het getjilp, geflirt en gefluit niet meer overstemd wordt door het geluid van motorzagen.
Knapzakroutes
In 1988 had Gasteren de primeur van de Knapzakroutes, een initiatief van de vereniging Brede Overleggroep Kleine Dorpen in Drenthe en Stichting Het Drentse Landschap. De wandelingen door Drenthe bleken een schot in de roos. Het aanbod werd in de loop der jaren uitgebreid tot 63 stuks, ze verbinden ruim 1000 kilometer wandelplezier. Afgelopen jaar is er hard aan gewerkt de routes te vernieuwen: de handzame boekjes kregen een opfrisbeurt, daar waar nodig werden routes aangepast aan veranderingen in het landschap. Met de overhandiging van de complete set knapzakroutes aan gedeputeerde Rein Munniksma wordt op vrijdag 11 maart het project afgerond. Die dag wordt ook de applicatie gepresenteerd. Een jong nieuw wandelpubliek is gewend om op digitale wijze informatie te hanteren. Met de apps hebben de Knapzakroutes alles in zich weer jaren verder te kunnen. De wandeling rond Gasteren is de eerste die via de app beschikbaar is. Andere routes volgen later.
De applicatie bevat de basisinformatie van alle Knapzakroutes (startpunt, lengte route, horea) en het Knapzak-ABC waarin begrippen worden uitgelegd die van belang zijn tijdens een wandeling door Drenthe. U kunt meteen aan de wandel want u ontvangt bij aanschaf van de applicatie de complete wandelroute Gasteren.
De Knapzak-app(licatie) kost € 3,99. De losse routes kosten € 2,39. De app is zowel beschikbaar voor de iPhone als voor Android-toestellen (bv HTC en Samsung). De iPhone app is vanaf half maart te koop in de Appstore en de Android-app is vanaf half maart te koop in de Google Apps Marketplace. Zie ook www.knapzakroutes.nl
Om de applicatie te testen werd een deel van de knapzakroute Gasteren gelopen, 8 km.
Gepubliceerd in Dagblad van het Noorden
Reacties
Reageer